عطا ملك جوينى

385

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

نصر بن احمد السّامانى على قصد الرّىّ فجعل طريقه على جبل شهريار فحصره ابو نصر [ السّانيزى ] فى موضع يقال له هزارگرى اربعة اشهر لم يقدر على ان يجوز و لا على ان يتأخّر حتّى بذل له ثلاثين الف دينار حتّى افرج عنه الطّريق » ، اين عبارت صريح است كه هزارگرى ( كه بتصريح ابن اسفنديار ص 185 ، 238 همان هزار جريب است ) جزء جبل شهريار بوده است پس لازمهء آن بالضّرورة اين مىشود كه جبل شهريار يا همين سلسلهء جبال هزار جريب بوده است عينا يا شايد اندكى مفهوم آن يعنى مفهوم جبل شهريار وسيع‌تر بوده و شامل قسمتى از جبال مجاوره نيز ميشده است ، امّا جبال قارن كه نام آن نيز در ردف جبل شهريار در عبارات قدما بسيار ديده مىشود باظهر وجوه مفهوم آن نيز عينا يا تقريبا با جبل شهريار يكى بوده است ، و از جمله قراين بر صحّت اين دعوى آنكه در همان واقعهء عبور نصر بن احمد سامانى از جبل شهريار كه عبارت ياقوت را در آنخصوص در فوق نقل كرديم ابن الأثير در حوادث سنهء 314 ( ج 8 ص 61 ) در عين همان واقعه بجاى جبل شهريار « جبل قارن » ذكر كرده است ، - و ديگر آنكه اصطخرى ص 205 و ابن حوقل ص 268 صريحا فريم را جزء جبال قارن و در تحت همان عنوان ذكر كرده‌اند « 1 » ، - و همچنين از اين عبارت ابن اسفنديار « 2 » : « وندا اميد كوه و لفور و فريم كه كوه قارن ميخوانند » نيز صريحا برميآيد كه فريم جزء كوه قارن بوده ، و سابق ثابت كرديم كه فريم شهر عمدهء شهريار كوه بوده است ، و امّا جبال شروين كه نام آن نيز در مقام صحبت از جبال طبرستان در كتب متقدّمين در تلو نام فريم و جبال قارن و جبل شهريار بسيار بميان ميآيد تقريبا شكّى نيست كه عبارت بوده است از همين سوادكوه حاليّه

--> ( 1 ) عين عبارت اصطخرى و ابن حوقل در ص 382 ح 2 نقل شده رجوع بدانجا شود ، ( 2 ) نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس « ضميمهء فارسى 1436 » ورق a 71 ،